Mọi bản chào nói rất kỹ về việc đưa tiền vào và gần như không nói gì về việc lấy tiền ra — nên đó là phần bạn phải tự dựng. Và nó phải được dựng trước khi bạn chuyển tiền, không phải sau, vì gần như mọi lựa chọn về việc thoát ra đều được quyết định tại thời điểm bạn ký vào hợp đồng.
Vì sao bản chào ít nói về phần này
Ba lý do, và chúng không nhất thiết là cố ý giấu.
Vì nó xảy ra rất xa trong tương lai, và bên tư vấn thường không còn liên quan tới bạn ở thời điểm đó.
Vì nó phụ thuộc vào những yếu tố họ không kiểm soát — thị trường, chương trình còn tồn tại hay không, và tình hình của bên phát hành.
Và vì nó là phần kém hấp dẫn nhất của câu chuyện. Một cuộc trò chuyện bắt đầu bằng việc bạn sẽ lấy lại tiền thế nào không phải cuộc trò chuyện dễ mở đầu.
Bốn câu hỏi cấu thành kế hoạch thoát ra
Trả lời bằng văn bản, trước khi cam kết bất cứ gì.
"Sớm nhất tôi được thoát ra là khi nào?" Đây là câu về ràng buộc thời gian, và đồng hồ bắt đầu chạy từ lúc nào là một câu hỏi riêng — bài sau của chuyên mục nói về nó.
"Tôi thoát ra bằng cách nào, và ai là bên còn lại của giao dịch đó?" Bán cho ai, hoặc ai hoàn trả cho bạn.
"Tôi thực tế nhận lại được bao nhiêu phần, sau khi trừ mọi khoản?" Câu này cần cộng cả chi phí bán, thuế và khoảng chênh giá.
"Và việc thoát ra có ảnh hưởng gì tới tư cách của tôi và của gia đình tôi?" Đây là câu quan trọng nhất và ít người hỏi nhất — vì với nhiều chương trình, việc thoát ra sớm hoặc thoát ra sai cách có hệ quả tới chính thứ bạn đã bỏ tiền để có.
Ba mức thanh khoản rất khác nhau
Đặt hình thức bạn đang cân nhắc vào một trong ba mức này.
Không có gì để thoát ra: hình thức đóng góp. Đây là mức đơn giản nhất và cũng là mức mà chi phí đã được xác định xong từ đầu.
Thoát ra theo một cơ chế đã định: trái phiếu hoặc công cụ có kỳ hạn. Rủi ro tập trung vào việc bên phát hành có thực hiện được cam kết hay không.
Và thoát ra phụ thuộc vào thị trường: bất động sản và phần vốn doanh nghiệp. Ở mức này, thời điểm và giá đều không nằm trong tay bạn, và đây là mức có độ bất định cao nhất.
Ba tình huống buộc bạn phải thoát ra sớm
Chúng không phải kế hoạch của bạn nhưng chúng xảy ra, và kế hoạch thoát ra cần tính tới chúng.
Hoàn cảnh gia đình thay đổi — bệnh tật, một người cần chăm sóc, hoặc quyết định không chuyển đi nữa. Khi đó bạn cần biết mình rút ra được ở mức nào và mất bao nhiêu.
Cần vốn gấp cho việc khác. Đây là lý do rất thực tế và nó cho thấy vì sao không nên đặt phần lớn tài sản vào một khoản bị khoá nhiều năm.
Và chương trình hoặc dự án gặp vấn đề. Nếu bạn muốn ra sớm vì lo ngại, câu hỏi là bạn có ra được không — và với phần lớn hình thức thì câu trả lời trong thời gian ràng buộc là không.
Ba tình huống này là lý do câu hỏi "nếu tôi cần ra sớm thì sao" đáng được hỏi ngay từ đầu, kể cả khi bạn không có ý định đó.
Một nguyên tắc
Đừng lập kế hoạch tài chính của gia đình dựa trên giả định rằng bạn sẽ thu hồi được khoản vốn này đúng hạn và đủ số. Với các hình thức thuộc mức ba, giả định đó là một giả định lớn.
Hãy coi phần vốn này là phần bị khoá, và lập kế hoạch cho phần còn lại. Nếu nó quay về đúng hạn và đủ số thì đó là một tin tốt; nếu không thì kế hoạch của bạn vẫn đứng vững.
Mọi câu trả lời cụ thể về việc thoát ra phải nằm trong văn bản pháp lý và phải được một luật sư độc lập của riêng bạn đọc trước khi bạn ký. Lời hứa bằng miệng về việc thu hồi vốn là thứ không dùng được khi tới lúc cần.
Vì sao bản chào ít nói về việc thoát ra?
Vì nó xảy ra rất xa trong tương lai khi bên tư vấn không còn liên quan, vì nó phụ thuộc vào những yếu tố họ không kiểm soát, và vì nó là phần kém hấp dẫn nhất của câu chuyện.
Kế hoạch thoát ra gồm những câu hỏi nào?
Bốn: sớm nhất được thoát ra khi nào, thoát ra bằng cách nào và ai là bên còn lại, thực tế nhận lại bao nhiêu sau khi trừ mọi khoản, và việc thoát ra ảnh hưởng gì tới tư cách của bạn.
Có mấy mức thanh khoản?
Ba: không có gì để thoát ra như hình thức đóng góp, thoát ra theo cơ chế đã định như trái phiếu có kỳ hạn, và thoát ra phụ thuộc thị trường như bất động sản hoặc phần vốn doanh nghiệp.
Nguyên tắc lập kế hoạch tài chính là gì?
Đừng dựa trên giả định thu hồi được đúng hạn và đủ số. Hãy coi phần vốn này là phần bị khoá và lập kế hoạch cho phần còn lại — nếu nó quay về thì là tin tốt, nếu không thì kế hoạch vẫn đứng vững.
