Giữa số tiền bạn bỏ ra và số tiền bạn thật sự nhận lại có bốn khoản trừ, và tính chúng trước là cách duy nhất để có một con số thật. Phần lớn người chỉ tính khoản thứ ba, và thường tính nó theo hướng lạc quan.
Khoản trừ một: chi phí giao dịch khi thoát ra
Bốn khoản nhỏ cộng lại thành một khoản không nhỏ.
Phí môi giới hoặc phí bán, tính theo tỷ lệ trên giá bán.
Phí pháp lý và phí công chứng cho giao dịch chuyển nhượng.
Các loại lệ phí đăng ký và chuyển quyền.
Và chi phí chuyển tiền về, gồm cả phí chuyển và chênh lệch tỷ giá — một chuyên mục riêng của site này bàn về việc chuyển tiền quốc tế.
Khoản trừ hai: nghĩa vụ thuế
Ba nguồn, và chúng cần chuyên gia thuế chứ không tự tính được.
Thuế phát sinh từ việc chuyển nhượng tại nước có tài sản, và quy định cho người không cư trú tại đó thường khác với quy định cho người cư trú.
Thuế tại nơi bạn đang cư trú thuế, nếu hệ thống đó đánh thuế trên thu nhập toàn cầu.
Và việc hai nghĩa vụ đó có được xử lý bằng một hiệp định tránh đánh thuế hai lần hay không — câu hỏi này phải hỏi trước khi bán, không phải sau, vì thứ tự các bước có thể ảnh hưởng tới kết quả.
Khoản trừ ba: chênh lệch giá
Bốn yếu tố, và đây là khoản bất định nhất.
Thị trường có thể lên hoặc xuống trong thời gian bạn nắm giữ, và đó là rủi ro của bạn.
Nếu bạn mua với giá cao hơn thị trường chung, phần chênh đó thường không quay lại — đây là điều mà bài trước của chuyên mục đã nói.
Áp lực thời gian làm giảm giá bán. Nếu bạn cần bán gấp, bạn bán rẻ hơn — và nhiều người rơi vào tình huống này vì đã lên kế hoạch dựa trên việc thu hồi vốn đúng hạn.
Và biến động tỷ giá giữa lúc mua và lúc bán, nếu hai đồng tiền khác nhau. Yếu tố này có thể lớn hơn cả biến động giá tài sản.
Khoản trừ bốn: chi phí duy trì tích luỹ
Ba điểm, và đây là khoản mà hầu như không ai trừ.
Toàn bộ chi phí duy trì trong suốt thời gian nắm giữ là một phần của cái giá thật, dù nó không trừ trực tiếp vào số tiền bạn nhận lại.
Cộng qua nhiều năm, nó có thể tương đương một phần đáng kể của khoản vốn.
Và cộng cả chi phí cơ hội của vốn bị khoá, tức những gì số tiền đó có thể sinh ra nếu không bị khoá. Với một khoảng thời gian dài, đây thường là khoản lớn nhất trong bốn khoản trừ.
Khi con số thật không như mong đợi
Ba phản ứng, và chỉ một trong ba là đúng.
Phản ứng sai thứ nhất: điều chỉnh giả định cho con số đẹp hơn. Giả định giá tăng, giả định bán được nhanh, giả định thuế thấp. Điều này rất dễ làm và nó chỉ chuyển sự thất vọng sang tương lai.
Phản ứng sai thứ hai: bỏ qua phép tính và quyết bằng cảm giác. Vì con số không đẹp nên người ta ngừng tính — và quyết định lớn cuối cùng được ra mà không có phép tính nào.
Phản ứng đúng: chấp nhận con số và so nó với giá trị bạn nhận được. Nếu giá trị của tư cách mới lớn hơn cái giá thật này, quyết định vẫn hợp lý. Nếu không, hãy xem hình thức khác hoặc xem lại toàn bộ kế hoạch — và cả hai đều tốt hơn nhiều so với việc đi tiếp với một phép tính bạn biết là không đúng.
Cách tính con số thật
Bốn bước, và kết quả thường làm người ta ngạc nhiên.
Lấy số tiền bỏ ra ban đầu.
Trừ bốn khoản trên, dùng ước tính thận trọng cho khoản ba và bốn.
Kết quả là số tiền thật sự quay lại — và hiệu của hai con số là cái giá thật của hình thức này.
Rồi so cái giá thật đó với cái giá của hình thức đóng góp. Đây mới là phép so đúng, và nó nhiều khi cho kết quả khác hẳn phép so bằng số tiền bỏ ra ban đầu — điều mà chuyên mục về các hình thức đầu tư đã nói.
Có mấy khoản trừ khi thoát ra?
Bốn: chi phí giao dịch khi bán, nghĩa vụ thuế ở cả hai phía, chênh lệch giá, và chi phí duy trì tích luỹ cộng với chi phí cơ hội của vốn bị khoá.
Thuế khi bán cần hỏi gì?
Thuế phát sinh tại nước có tài sản với quy định cho người không cư trú, thuế tại nơi bạn đang cư trú thuế, và việc hai nghĩa vụ có được xử lý bằng hiệp định tránh đánh thuế hai lần hay không — hỏi trước khi bán vì thứ tự các bước có thể ảnh hưởng tới kết quả.
Khoản nào bất định nhất?
Chênh lệch giá — thị trường có thể lên xuống, phần chênh nếu bạn mua cao hơn thị trường chung thường không quay lại, áp lực thời gian làm giảm giá bán, và biến động tỷ giá có thể lớn hơn cả biến động giá tài sản.
Tính con số thật thế nào?
Lấy số bỏ ra ban đầu trừ bốn khoản với ước tính thận trọng, kết quả là số quay lại, và hiệu của hai con số là cái giá thật — rồi so cái giá thật đó với cái giá của hình thức đóng góp.
